Een serologische screening van 1500 melkveebedrijven in België toonde dat ruim 30 % van de melkveebedrijven met paratuberculose te maken hebben; het gemiddeld aantal besmette koeien bedroeg 1.1 %. Door de langdurige incubatietijd (jaren) en de eigenschap van de bacterie (MA)Pom in de omgeving goed te kunnen overleven, is de diagnose, de bestrijding en de uiteindelijke uitroeiing van paratuberculose op een bedrijf zeer moeilijk en vereist meestal een jarenlange inspanning. Ook de huidige diagnostische methodes laten niet altijd toe een snelle (i.e. tijdige) diagnose te stellen. Op een bepaald ogenblik in het verloop van de ziekte, mogelijks voor het verschijnen van klinische symptomen, wordt MAP niet alleen in de feces maar ook in de melk uitgescheiden. De aanwezigheid van MAP in de rauwe melk wordt door sommigen in verband gebracht met een van de oorzaken van de ziekte van Crohn bij de mens. In overleg met de landbouworganisaties en de zuivelindustrie werd een Belgisch bestrijdingsprogramma opgestart met als voornaamste doelstelling de verwijdering van seropositieve dieren uit de veestapel en het handelscircuit. Voor dit bestrijdingsprogramma werd een monitoringsschema uitgewerkt en werden diagnostische methodes gekozen. Op wetenschappelijk vlak zijn er echter nog heel wat hiaten in de kennis en zou het bestrijdingsprogramma aan efficiëntie winnen met de uitwerking van de meest geschikte methode. De doelstellingen van dit project situeren zich in dit kader.
Samenvattend beoogt dit project methodes aan te reiken voor de sanitaire opvolging van de melkveebedrijven. Om dit doel te bereiken zal gebruik gemaakt worden van de seropositieve koeien die gedetecteerd werden via het reeds uitgevoerde bestrijdingsprogramma. Dit biedt een unieke kans om op veldmonsters de waarde van de verschillende methodes m.b.t. de kiemuitscheiding in melk en feces (kleuring, kweek, PCR) te toetsen zowel op het niveau van de koe als mogelijks op niveau van de tankmelk (PCR). Rekening houdend met de seroprevalentie per bedrijf kan bovendien nagegaan worden wat het effect is van de verdunning (grote of kleine melkplas) op het detectieniveau. Tot op heden is ook niet gekend wat het verlies aan gevoeligheid is van de antistoffenbepaling (ELISA) op melk t.o.v. het serum. In het project zal ook oriënterend aandacht besteed worden aan nieuwe methodes voor diagnose (ELISA met nieuwe antigenen), kwantificering van uitscheiding (kwantitatieve real-time PCR) en moleculaire typering. Tenslotte zal het project een bank met goed gedocumenteerd referentiemateriaal van veldmonsters en veldstammen oprichten wat de evaluatie van methodes in de toekomst moet vereenvoudigen.

Dagverloop:

9h10 :  aankomst-onthaal
Presentatie van het CODA
Presentatie van paratuberculose, het projekt, en de technieken die voorgesteld en uitgetest zullen worden
(Bestellen van broodjes)

10h00 : naar het labo (gebouw A+1) in 6 teams van 2-3p. verdeeld in 2 x 3 teams voor PCR en ELISA werk in respectievelijke lokalen

TEAM A
10h15 : voorbereiding van een PCR mix
11h00 : op ijs zetten van de PCR tubes
11h15 : voorbereiding van een ELISA test op 6 sera
12h00 : ELISA incubatie starten gedurende 60 min
13h15-13h30 : 3 ELISA platen wassen en 2de stap incuberen voor 60 min
13h35-14h25 : agarose gel bereiden en gieten
14h30 : ELISA wassen en 3de stap 10 min incuberen
14h50-15h00 : 3 ELISA platen lezen

TEAM B
10h15 : voorbereding van een ELISA test op 6 sera
11h00 : ELISA incubatie starten voor 60 min
11h15 : voorbereiding van een PCR mix
12h00 : op ijs zetten van de PCR tubes
12h15-12h30 : 3 ELISA platen wassen en 2de stap incuberen voor 60 min
13h30 : ELISA wassen en 3de stap 10 min incuberen
13h50-14h00 : 3 ELISA platen lezen
14h05-14h55 : agarose gel bereiden en gieten

TEAM A en B
15h30-16h30 : De 2 gels laden en laten lopen voor 45 min
16h00 : ELISAs interpreteren
16h30 : agarose gels lezen / foto maken